
Aralık 19, 2021
Çim bakımı; sulama, biçme, gübreleme, havalandırma, keçe temizliği, yabani ot kontrolü, ara ekim ve hastalık takibiyle yapılır. Uygulama zamanı ve sıklığı çim türüne, mevsime, toprak yapısına ve alanın kullanım yoğunluğuna göre belirlenmelidir. Düzenli çim bakımı, sağlıklı ve estetik bir bahçe bakımı programının temel aşamalarından biridir.
Çim Nasıl Sulanır?
Çim, toprağın üst kısmı kurumaya başladığında sabah erken saatlerde sulanmalıdır. Su yalnızca yaprakları ıslatmamalı, köklerin bulunduğu yaklaşık 10-15 cm derinliğe ulaşmalıdır. Yerleşmiş çimlerde sık ve kısa sulama yerine daha seyrek ve derin sulama yapılması kök gelişimini destekler.
Sulama sıklığı sıcaklık, yağış, güneşlenme ve toprak yapısına göre ayarlanmalıdır. Yüzeyde su birikmesi aşırı sulamayı; mavi-gri renk, kıvrılan yapraklar ve üzerinde kalan ayak izleri ise su ihtiyacını gösterebilir. Alanın tamamına eşit su vermek için çim sulama sistemleri kullanılabilir.
Çim Nasıl Biçilir?

Çim, kuru zeminde ve keskin bıçaklı bir makineyle biçilmelidir. Her biçimde çim boyunun en fazla üçte biri kesilmeli, kesim yüksekliği çim türüne ve mevsime göre ayarlanmalıdır. Çimin bir defada fazla kısaltılması kökleri zayıflatır, toprağın hızla kurumasına ve yabani otların gelişmesine neden olabilir.
Sıcak ve kurak dönemlerde çim daha uzun bırakılmalı, biçme yönü her uygulamada değiştirilmelidir. Islak çim biçilmemeli; yaprakları parçalayarak sararmaya ve hastalıklara neden olan körelmiş bıçaklar kullanılmamalıdır.
Çim Biçme Sıklığı Nasıl Belirlenir?
Çim biçme sıklığı sabit bir takvime göre değil, çimin büyüme hızına ve hedeflenen kesim yüksekliğine göre belirlenir. Çim, ideal yüksekliğinin yaklaşık üçte biri kadar uzadığında yeniden biçilmelidir.
İlkbahar ve sonbaharda büyüme hızlandığı için haftada bir veya gerektiğinde daha sık biçim yapılabilir. Sıcak, kurak veya soğuk dönemlerde büyüme yavaşladığından biçme aralıkları uzatılmalıdır. Çim uzamamışsa yalnızca takvim gereği biçme yapılmamalıdır.
Çim Nasıl Gübrelenir?
Çim gübrelemesi, mümkünse toprak analizi sonucuna göre ve çimin aktif büyüme döneminde yapılmalıdır. Azot yaprak gelişimini, fosfor kök oluşumunu, potasyum ise sıcaklık, kuraklık ve hastalıklara karşı dayanıklılığı destekler. Kullanılacak gübrenin içeriği mevsime ve çimin ihtiyacına uygun olmalıdır.
Gübre kuru çim yüzeyine eşit biçimde dağıtılmalı ve ürün talimatında belirtilen miktar aşılmamalıdır. Uygulama sonrasında gübrenin toprağa geçmesi için kontrollü sulama yapılmalıdır. Fazla veya düzensiz gübreleme çimlerde yanık, renk farklılığı ve zayıf kök gelişimi oluşturabilir.
Çim Havalandırma Nasıl Yapılır?

Çim havalandırma, sıkışmış toprakta delikler açılarak hava, su ve besin maddelerinin köklere ulaşmasını sağlayan bakım işlemidir. Özellikle yoğun basılan, suyu geç emen ve gelişimi zayıflayan çim alanlarda uygulanmalıdır.
İşlem çimin aktif büyüme döneminde, toprak hafif nemliyken yapılmalıdır. Küçük alanlarda havalandırma çatalı, geniş alanlarda ise delici veya toprak çekirdeklerini çıkaran makineler kullanılabilir. Yoğun kullanıma açık alanlar yılda bir veya iki kez, daha az sıkışan alanlar ise ihtiyaç oluştuğunda havalandırılabilir.
Çimlerde Keçe Temizliği Nasıl Yapılır?
Çim keçesi, toprak ile yeşil yapraklar arasında biriken ölü kök, gövde ve organik kalıntı tabakasıdır. İnce bir tabaka toprağı koruyabilir; kalınlaşan keçe ise suyun, havanın ve gübrenin köklere ulaşmasını sınırlar.
Keçe tabakası yaylı tırmık, dikey kesim makinesi veya özel keçe temizleme ekipmanıyla kaldırılmalıdır. İşlem çimin aktif geliştiği dönemde yapılmalı; ardından yüzey temizlenmeli, gerekirse ara ekim ve hafif gübreleme uygulanmalıdır. Çok kuru veya aşırı sıcak havalarda derin temizlik yapılmamalıdır.
Çimlerde Yabani Otlar Nasıl Temizlenir?
Yabani otlar, henüz yayılmadan ve tohum oluşturmadan kökleriyle birlikte çıkarılmalıdır. Az sayıdaki otlar nemli toprakta elle veya kök sökme aparatıyla temizlenebilir. Biçmek tek başına yeterli değildir; kökü toprakta kalan çok yıllık yabani otlar yeniden gelişebilir.
Yoğun yabani ot oluşumu çimin seyrekleştiğini, toprağın sıkıştığını veya sulama ve biçme düzeninin uygun olmadığını gösterebilir. Temizlikten sonra boşalan alanlara uygun çim tohumu ekilmeli ve çimin sıklaşması sağlanmalıdır. Kimyasal ürün kullanılacaksa çim türüne uygunluğu ve uygulama talimatları dikkate alınmalıdır.
Çimlerde Ara Ekim Nasıl Yapılır?
Ara ekim, seyrekleşen veya boşluk oluşan çim alanların yeni tohumla tamamlanmasıdır. Önce kuru çimler, yabani otlar ve yüzeydeki keçe temizlenmeli; toprak hafifçe gevşetilerek tohumun yüzeye temas etmesi sağlanmalıdır.
Mevcut çim türü ve alanın ışık koşullarıyla uyumlu tohum yüzeye eşit dağıtılmalı, ince bir toprak tabakasıyla örtülmeli ve hafifçe bastırılmalıdır. Çimlenme süresince yüzey kurumadan nemli tutulmalıdır. Yeni filizler yeterli boya ulaşmadan alan yoğun kullanılmamalı ve ilk biçim erken yapılmamalıdır.
Çim Hastalıkları Nasıl Kontrol Edilir?

Çimlerde sararma, dairesel lekeler, seyrelme, pamuksu oluşumlar veya bölgesel kurumalar hastalık belirtisi olabilir. Ancak bu belirtiler susuzluk, aşırı sulama, gübre yanığı, toprak sıkışması veya biçme hatalarından da kaynaklanabilir. Bu nedenle müdahaleden önce sorunun nedeni belirlenmelidir.
Mantar hastalıklarını önlemek için aşırı sulamadan kaçınılmalı, çim gece boyunca ıslak bırakılmamalı, hava dolaşımı korunmalı ve biçme ekipmanları temiz tutulmalıdır. Hastalıklı kalıntılar alandan uzaklaştırılmalı; sorun devam ederse hastalığa uygun ürün, doğru dozda uygulanmalıdır. Neden belirlenmeden su veya gübre miktarını artırmak zararı büyütebilir.
Çim Hastalığı Çeşitleri Nelerdir?
Çimlerde en sık mantar kaynaklı hastalıklar görülür. Hastalığın türü; lekelerin biçimi, rengi, yayılma hızı ve oluştuğu mevsim incelenerek belirlenebilir.
| Hastalık | Belirgin İşaret | Geliştiği Koşullar | İlk Müdahale |
|---|---|---|---|
| Kahverengi leke | Dairesel kahverengi alanlar | Sıcak ve nemli hava | Akşam sulamasını bırakın, azotu azaltın. |
| Dolar lekesi | Küçük, saman renkli lekeler | Nem ve besin yetersizliği | Sulama ve gübreleme düzenini kontrol edin. |
| Fusarium | Sarı, kahverengi veya pembe lekeler | Serin ve nemli ortam | Islaklığı azaltın, hava dolaşımını artırın. |
| Pythium yanıklığı | Yağlı görünümlü, çökmüş alanlar | Sıcaklık ve aşırı nem | Sulamayı azaltın, drenajı kontrol edin. |
| Pas hastalığı | Turuncu veya sarı tozlar | Yavaş gelişim ve besin eksikliği | Dengeli gübreleme yapın, biçme artıklarını temizleyin. |
| Yaprak lekesi | Koyu kenarlı yaprak lekeleri | Uzun süreli yaprak ıslaklığı | Sabah sulayın, çimi çok kısa biçmeyin. |
| Kar küfü | Gri, beyaz veya pembe lekeler | Soğuk ve uzun süreli nem | Kalıntıları temizleyin, yüzeyi havalandırın. |
| Kök çürüklüğü | Zayıflayan ve kolay sökülen çim | Aşırı sulama ve kötü drenaj | Sulamayı azaltın, drenajı iyileştirin. |
Hastalık riskini azaltmak için aşırı sulamadan kaçınılmalı, drenaj iyileştirilmeli, çim çok kısa biçilmemeli ve azotlu gübre kontrolsüz kullanılmamalıdır. Kesin teşhis yapılmadan mantar ilacı uygulanması sorunu çözmeyebilir.
Kışın Çim Sulanır mı?
Kışın yeterli yağış varsa çimlerin ayrıca sulanması gerekmez. Yağışsız geçen dönemlerde toprak kontrol edilmeli ve kök bölgesi kuruduysa az miktarda sulama yapılmalıdır.
Sulama, havanın ılık olduğu öğle saatlerinde uygulanmalı; donmuş toprağa veya gece don beklenirken su verilmemelidir. Fazla sulama kök çürümesine ve mantar hastalıklarına neden olabileceği için yüzeyde su birikmesine izin verilmemelidir.
Kuruyan Çim Tekrar Canlanır mı?
Kökleri canlı olan kurumuş çimler doğru bakım uygulandığında tekrar canlanabilir. Çimin küçük bir bölümü çekildiğinde kökler toprağa bağlı kalıyor ve gövde dipleri yeşil görünüyorsa alanın iyileşme ihtimali yüksektir. Kolayca kopan, kökleri kahverengileşen ve tamamen boşalan bölümler ise yeniden yeşermeyebilir.
Canlı çimlerde kuru tabaka temizlenmeli, sıkışan toprak havalandırılmalı ve kök bölgesine ulaşan kontrollü sulama yapılmalıdır. Hastalık, gübre yanığı, aşırı sulama veya kötü drenaj varsa önce bu sorun giderilmelidir. Tamamen ölen ve seyrekleşen alanlar, yüzey hazırlanıp uygun çim tohumu ekilerek yenilenmelidir.
Az Bakım İsteyen Çim Çeşitleri Nelerdir?
Tamamen bakım istemeyen bir çim çeşidi bulunmaz. Ancak bazı türler kuraklığa, seyrek biçime ve düşük gübrelemeye daha dayanıklı olduğu için daha az bakım gerektirir.
- Zoysia çimi: Sıcaklığa ve kuraklığa dayanır. Sık dokusu yabani otların gelişmesini sınırlar ve yavaş uzadığı için daha seyrek biçilir.
- Bermuda çimi: Güneşli ve sıcak alanlarda hızlı yayılır. Kuraklığa ve yoğun kullanıma dayanır ancak gölgede zayıf gelişir.
- Tall Fescue: Derin kök yapısıyla susuzluğa dayanabilir. Sıcaklık değişimlerine uyum sağlar ve düzenli fakat sık olmayan bakım ister.
- Fine Fescue: Serin ve yarı gölgeli alanlarda gelişir. Düşük gübre ihtiyacı ve yavaş büyümesi sayesinde seyrek biçilebilir.
- Buffalo çimi: Sıcak ve kurak bölgelerde az suyla gelişebilir. Yavaş büyüdüğü için biçme ve gübreleme ihtiyacı düşüktür.
Çim seçimi yalnızca bakım ihtiyacına göre yapılmamalıdır. Bölgenin iklimi, alanın güneşlenme süresi, yaya trafiği ve sulama imkânı birlikte değerlendirilmelidir.
Bu içerik Endemik Peyzaj Yayın Kurulu tarafından hazırlanmıştır.

