Orkide Çeşitleri Nelerdir?

En çok bilinen orkide çeşitleri arasında Phalaenopsis, Cattleya, Oncidium, Miltonia, Dendrobium, Cymbidium, Paphiopedilum ve Vanda yer almaktadır. Zarif duruşları, büyüleyici renkleri ve farklı çiçek biçimleriyle popüler salon çiçekleri arasında bulunan orkideler, ev ve ofis dekorasyonunda sıkça tercih edilir. Orkide, tek bir çiçek türü değil, dünya genelinde yaklaşık 28.000 doğal türü bulunan geniş bir bitki ailesidir. Bu içerikte ev ortamında yetiştirilebilen popüler orkide çeşitlerini; görünümleri, kokuları, çiçeklenme özellikleri ve ayırt edici yönleriyle inceleyeceğiz.

Orkide Çeşitleri

Orkide çeşitleri; çiçek biçimi, renk, koku, büyüme yapısı ve yetişme koşullarına göre birbirinden ayrılmaktadır. Bazı türler belirgin kokularıyla öne çıkarken bazıları uzun süre kalıcı ve gösterişli çiçekleriyle tercih edilir. Bu bölümde evde yetiştirilen popüler orkide çeşitleri, kokulu ve kokusuz orkideler olarak iki grupta incelenmektedir. Orkidelerin koku yoğunluğu ise türe, hibride, günün saatine ve yetiştirildiği ortamın koşullarına göre değişebilir.

Kokulu Orkideler

Kokulu orkideler, çiçeklenme döneminde parfüm, vanilya, çikolata, narenciye veya baharatı andıran kokular yayabilen orkide çeşitleridir. Cattleya, Oncidium, Miltonia ve bazı Dendrobium çeşitleri kokulu orkideler arasında yer alır. Kokunun türü ve yoğunluğu orkidenin çeşidine, günün saatine, ortam sıcaklığına ve ışık düzeyine göre değişebilir. Aynı cinse ait her orkide kokulu olmadığı için bitki seçerken çeşidin özellikleri kontrol edilmelidir.

Cattleya Orkide (Yoğun Parfümlü Kokulu)

“Orkidelerin Kraliçesi” olarak anılan Cattleya, listemizdeki en yoğun ve belirgin kokuya sahip türdür. Çiçekleri açtığı andan itibaren tüm odayı tatlı, şekerli ve kalıcı bir parfüm kokusuyla doldurur. Çiçeklerinin ömrü diğer türlere göre daha kısa (birkaç hafta) olsa da, sunduğu muazzam koku ve görsel şölen bu açığı kapatır. Hassas bir orkide bakımı süreci gerektirdiği için bol ışık ve yüksek nem ister.

Oncidium – Dans Eden Kız Orkidesi (Çikolata Kokulu)

Küçük ama yüzlerce çiçek açan salkımlı yapısıyla bilinir. Çiçeklerinin alt kısmı geniş bir eteğe benzediği için rüzgarda dans eden bir genç kızı andırır. Bu türün en ayırt edici özelliği, çiçeklerinin belirgin bir çikolata, vanilya veya kakao kokusu yaymasıdır. Evinizdeki diğer salon çiçekleri arasında kokusuyla hemen fark edilir. Küçük çiçekli ve yoğun kokulu bitki sevenler için idealdir.

Miltonia – Hercai Menekşe Orkidesi (Hoş Çiçek Kokulu)

Geniş, düz ve renk geçişli çiçekleri tıpkı hercai menekşeleri andırır. Görsel güzelliğinin yanı sıra, ortama yayılan oldukça hafif, tazeleyici ve hoş bir çiçek kokusuna sahiptir. Aşırı sıcağı ve kuru havayı sevmediği için düzenli neme ve ılıman oda sıcaklıklarına ihtiyaç duyar. Doğru bakım sağlandığında evlere çok canlı ve mis kokulu bir hava katar.

Dendrobium Orkide (Hafif Kokulu Egzotik)

Doğada genellikle ağaç gövdelerinde büyüyen bu tür, dik gövdesi boyunca sıralanan yoğun çiçekleriyle dikkat çeker. Dendrobium orkidelerinin bazı alt türleri (özellikle bambu orkidesi olarak bilinenler), sabahın erken saatlerinde ortama hafif narenciye veya ferahlatıcı egzotik kokular yayar. Diğer salon çiçekleri gibi aydınlık ortamları çok sever.

Kokusuz Orkideler

Tüm enerjisini koku üretmek yerine çiçeklerinin dayanıklılığına, büyüklüğüne ve görsel ihtişamına harcayan popüler orkide türleri şunlardır:

Phalaenopsis – Kelebek Orkidesi (Kokusuz Hibrit)

Türkiye’de ve dünyada en çok bilinen, çiçekçilerde en sık rastlanan türdür. Çiçekleri kelebek kanatlarını andırır. Yıl boyu birkaç kez çiçek açabilir ve çiçekleri aylarca dalında kalabilir. Evlerde yetiştirilen hibrit Phalaenopsis türlerinin %95’i tamamen kokusuzdur. Kokusu olmadığı için alerjik bünyeye sahip yaşam alanları için en güvenli salon çiçekleri arasındadır. Ev ortamına ve oda sıcaklığına en kolay uyum sağlayan türdür.

Cymbidium – Kış Orkidesi (Kokusuz ve Dayanıklı)

Soğuğa karşı dayanıklılığı ile bilinen Cymbidium, sonbahar ve kış aylarında çiçek açtığı için “Kış Orkidesi” olarak adlandırılır. Büyük, mumsu ve kalıcı çiçeklere sahiptir. Bu türün evlerde bakılan popüler çeşitleri genellikle kokusuzdur. Diğer orkidelere kıyasla daha fazla serinlik istediği için balkonlarda, verandalarda veya serin kış bahçelerinde yetiştirilmeye oldukça uygundur.

Paphiopedilum – Venüs Çarığı Orkidesi (Kokusuz Mistik)

Çiçeklerinin alt kısmında bulunan torba şeklindeki yapı bir çarığı veya terliği andırır. Bu özgün anatomisi nedeniyle oldukça sıra dışı ve koleksiyonluk bir türdür. Bu türün neredeyse tamamı kokusuzdur; tamamen eşsiz morfolojisiyle dikkat çeker. Doğrudan güneş ışığından hoşlanmaz, evlerin daha az ışık alan gölge köşelerinde ve nemli topraklarda çok daha mutlu olur.

Vanda Orkide (Nadir ve Çoğunlukla Kokusuz)

Topraksız yaşayabilen sıra dışı bir orkide türüdür. Genellikle cam vazolarda veya havada asılı sepetlerde, kökleri tamamen çıplak şekilde yetiştirilir. İhtiyacını direkt havadan ve köklerine yapılan su püskürtmelerinden alır. Büyük, mavi ve mor tonlarındaki çiçekleriyle egzotik bir görünüme sahiptir. Bazı çok nadir Vanda kültürleri hafif bir kokuya sahip olsa da, evlerde bakılanlar çoğunlukla kokusuzdur ve görsel ihtişamıyla ön plana çıkar.

Orkide Renkleri ve Anlamları 

Orkide renkleri genel olarak sevgi, zarafet, hayranlık, asalet ve yeni başlangıçlar gibi farklı anlamları simgeler. Bu anlamlar kültüre ve hediye edilen duruma göre değişebilse de en yaygın yorumlar şöyledir: 

Orkide Rengi	Anlamı	Hangi Durumlarda Tercih Edilir?
Beyaz Orkide	Saflık, zarafet ve masumiyet	Düğün, nişan ve yeni başlangıçlar
Mor Orkide	Asalet, saygı ve hayranlık	Özel günler ve resmî hediyeler
Pembe Orkide	Sevgi, mutluluk ve incelik	Doğum günü, anneler günü ve teşekkür
Sarı Orkide	Dostluk, neşe ve pozitif enerji	Tebrik, yeni iş ve başarı kutlamaları
Kırmızı Orkide	Aşk, tutku ve cesaret	Yıl dönümü ve romantik hediyeler
Turuncu Orkide	Heyecan, özgüven ve başarı	Terfi ve yeni başlangıç kutlamaları
Yeşil Orkide	Sağlık, bereket ve yenilenme	Geçmiş olsun ve yeni iş hediyeleri
Mavi Orkide	Nadirlik, gizem ve özgünlük	Sıra dışı ve dikkat çekici hediyeler

Satışta görülen canlı mavi Phalaenopsis orkidelerinin çoğu doğal olarak mavi değildir. Genellikle beyaz orkideler özel yöntemlerle renklendirilir. Bu bitkiler yeniden çiçek açtığında çiçekleri beyaz veya daha açık renkli olabilir.

Çift Dal Orkide Nedir?

Çift dal orkide, aynı bitki üzerinde iki ayrı çiçek sapı bulunan orkidedir. Ayrı bir orkide türü değildir. Bu ad genellikle iki saplı Phalaenopsis orkideleri için kullanılır. Tek dal orkideye göre daha fazla tomurcuk ve çiçek taşıyabilir. Dallar aynı kök sisteminden beslendiği için bitkinin sağlıklı köklere ve yeterli besine ihtiyacı vardır. Çift dal, iki ayrı orkidenin aynı saksıya dikildiği anlamına gelmez. Satın alırken köklerin yeşil veya gümüş renkli, yaprakların sert ve tomurcukların canlı olmasına dikkat edilmelidir.

Orkide Bakımı Nasıl Olmalıdır?

Orkide bakımı; doğru ışık, dengeli sulama ve hava alan bir kök ortamıyla yapılmalıdır. Orkideyi aydınlık ancak doğrudan güneş almayan bir yere koyun. Kökler gri veya gümüş rengine döndüğünde sulayın ve saksıda su bırakmayın. Şeffaf ve drenaj delikli saksı kullanımı da orkide bakımı püf noktaları arasında yer alır. Işık, nem ve sıcaklık ihtiyacının türe göre değişebileceğini unutmayın.

Orkide Nasıl Çoğaltılır?

Orkide; keiki ayırma, kök bölme veya gövde ayırma yöntemleriyle çoğaltılır. Kullanılacak yöntem orkide çeşidine göre belirlenir. Phalaenopsis orkidelerinde en uygun yöntem, çiçek sapında gelişen ve keiki adı verilen yavru bitkiyi ayırmaktır. Keikinin birkaç yaprak ve en az 5-7 cm uzunluğunda kökler oluşturması beklenir. Yeterince gelişen yavru, steril bir kesiciyle ana bitkiden ayrılır ve hava geçirgen orkide karışımı bulunan küçük bir saksıya dikilir. Cymbidium gibi birden fazla gövde oluşturan orkideler ise saksı değişimi sırasında köklerinden bölünerek çoğaltılabilir.

Orkide Çiçekleri Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Bu içerik Endemik Peyzaj Yayın Kurulu tarafından hazırlanmıştır.