Soğanlı Bitkiler Nelerdir? | Soğanlı Bitkilerin Özellikleri

Soğanlı bitkiler, besin ve suyu toprak altındaki soğan, yumru, rizom veya kormlarında depolayan bitkilerdir. Soğanlı bitkiler arasında lale, sümbül, nergis, zambak, çiğdem, kardelen, glayöl, iris, yıldız çiçeği ve siklamen yer alır.  Bu türler, peyzaj çalışmalarında ve bahçe düzenleme çalışmalarında mevsimsel renk oluşturmak amacıyla kullanılır.

Soğanlı Bitkiler Nelerdir?

Lale: İlkbaharda çiçek açan, farklı renk ve çeşitlere sahip soğanlı bir bitkidir.

Nergis: Sarı veya beyaz çiçekleriyle kış sonu ve ilkbaharda çiçeklenir.

Zambak: Büyük, gösterişli ve genellikle kokulu çiçekler açar.

Çiğdem: Kış sonu veya ilkbahar başında çiçeklenen kormlu bir bitkidir.

Sümbül: İlkbaharda açan, yoğun kokulu ve salkım biçimli çiçeklere sahiptir.

Kardelen: Soğuğa dayanıklıdır ve kış sonundan itibaren beyaz çiçekler açar.

Ters lale: İlkbaharda çiçek açan, aşağı doğru sarkan gösterişli çiçeklere sahiptir.

Siklamen: Sonbahar ve kış aylarında çiçeklenen yumrulu bir bitkidir.

Glayöl: Yaz aylarında uzun saplar üzerinde sıralanan renkli çiçekler açar.

İris: Rizomlu veya soğanlı çeşitleri bulunan gösterişli bir bitkidir.

Yıldız çiçeği: Yazdan sonbahara kadar çiçek açan yumrulu bir bitkidir.

Anemon: İlkbaharda veya sonbaharda renkli çiçekler açan yumrulu bir bitkidir.

Ranunkulus: İlkbaharda katmerli ve yoğun yapraklı çiçekler oluşturur.

Frezya: İlkbaharda açan, hoş kokulu ve renkli çiçeklere sahiptir.

Süs soğanı: İlkbahar sonu ve yaz başında küre biçimli çiçekler açar.

Soğanlı Bitkilerin Özellikleri

Soğanlı bitkilerin genel özellikleri şunlardır:

• Botanikte geofit olarak adlandırılır ve yaşamlarının büyük bölümünü toprak altında geçirir.
• Besin ve suyu soğan, yumru, korm veya rizom gibi toprak altı depo organlarında saklar.
• Çoğu çok yıllıktır ve uygun mevsimde depo organlarından yeniden sürerek çiçek açar.
• Türüne göre ilkbahar, yaz veya sonbaharda çiçeklenir ve çiçeklenme sonrasında dinlenme dönemine girer.
• Lale, ters lale, sümbül ve nergis gibi ilkbaharda çiçeklenen türler genellikle sonbaharda dikilir.
• Kala, glayöl ve yıldız çiçeği gibi yazın çiçeklenen türler, don tehlikesi geçtikten sonra ilkbaharda dikilir.
• Çoğu tür güneşli veya yarı gölgeli alanlarda ve iyi drene edilmiş topraklarda yetişir.
• Aşırı sulama depo organlarında çürümeye neden olabileceği için toprak nemi kontrollü tutulmalıdır.
• Çiçeklenme sonrasında yapraklar tamamen sararmadan kesilmemeli ve yeterli toprak derinliği sağlanan dikey bahçe uygulamalarında kullanılmalıdır.

Soğanlı Bitkiler Peyzajda Neden Önemlidir?

Soğanlı bitkiler, peyzaj tasarımı için farklı mevsimlerde renk, koku ve görsel çeşitlilik kazandırdığı için önemlidir. Park, bahçe, yürüyüş yolu ve boş alanlarda toplu kullanılarak renk ve yükseklik dengesi oluşturur. Mor sümbül ve beyaz nergis gibi uyumlu türler, görsel kontrastın yanı sıra kokusal bir bütünlük de sağlar. Düzenli bahçe bakımı yapılan çok yıllık türler yeniden çiçeklenerek peyzajın devamlılığını destekler. 

Soğanlı Bitkiler Nasıl Dikilir?

Soğanlı bitkiler, iyi drene edilmiş toprağa sivri uçları yukarı bakacak şekilde, türüne uygun derinlik ve aralıklarla dikilmelidir. Dikim işlemi şu adımlarla yapılmalıdır:

1. Toprağı hazırlayın: Dikim alanındaki toprak gevşetilmekte ve suyun birikmesini önleyecek şekilde drenaj sağlanmaktadır.
2. Dikim çukurunu açın: Soğanın boyunun yaklaşık iki veya üç katı derinliğinde çukur açılmaktadır.
3. Soğanı yerleştirin: Soğan, sivri ucu yukarı ve kök kısmı aşağı bakacak şekilde çukura yerleştirilmektedir.
4. Üzerini kapatın: Soğanın üzeri toprakla kapatılmakta ve hava boşluğu kalmaması için hafifçe bastırılmaktadır.
5. Sulama yapın: Dikim sonrasında toprak, su birikmesine neden olmayacak miktarda sulanmaktadır.
6. Dikim aralığını koruyun: Soğanlar arasında bitkinin türüne ve gelişme genişliğine uygun mesafe bırakılmaktadır.

Soğanlı Bitkiler Dikilirken Nelere Dikkat Edilir?

• Dikim alanının iklim, güneş, gölge, toprak ve nem koşulları incelenmeli.
• Sert, dolgun, ezilmemiş ve çürüme belirtisi bulunmayan sağlıklı soğanlar seçilmeli.
• Bitkinin çiçeklenme zamanı, rengi, şekli ve ulaşacağı boy dikkate alınmalı.
• Soğanlar, su tutmayan ve iyi drene edilmiş toprağa dikilmeli.
• Dikim derinliği ve soğanlar arasındaki mesafe bitkinin türüne göre belirlenmeli.
• Soğan, sivri ucu yukarı ve kök kısmı aşağı bakacak şekilde yerleştirilmeli.
• Kısa bitkiler ön, uzun bitkiler arka sıralara dikilerek renk ve boy uyumu sağlanmalı.
• Dikim, türe uygun mevsimde yapılmalı ve ardından toprak kontrollü biçimde sulanmalı.

Hangi Bitkiler Soğanlı Değildir? 

Bu içerik Endemik Peyzaj Yayın Kurulu tarafından hazırlanmıştır.